कारण काळ, होय! बदलतोय

For the times they are a' changin'! (by Bob Dylan)

Come gather 'round people where ever you roam

And admit that the waters around you have grown

And accept it that soon you'll be drenched to the bone

If your time to you is worth savin'

Then you better start swimmin' or you'll sink like a stone,

For the times they are a' changin'!

Come writers and critics who prophesy with your pen

And keep your eyes wide the chance won't come again

And don't speak too soon for the wheel's still in spin

And there's no tellin' who that it's namin'

For the loser now will be later to win

For the times they are a' changin'!

Come senators, congressmen please heed the call

Don't stand in the doorway don't block up the hall

For he that gets hurt will be he who has stalled

There's a battle outside and it's ragin'

It'll soon shake your windows and rattle your walls

For the times they are a' changin'!

Come mothers and fathers throughout the land

And don't criticize what you can't understand

Your sons and your daughters are beyond your command

Your old road is rapidly agin'

Please get out of the new one if you can't lend your hand

For the times they are a' changin'!

The line it is drawn the curse it is cast

The slow one now will later be fast

As the present now will later be past

The order is rapidly fadin'

And the first one now will later be last

For the times they are a' changin'!

---

व्हा गोळा भवती या अस्साल तिथून

नि करा मान्य की पाणी वाढलंय चहूहून

नि लवकरच जाल तुम्हीही झिम्माड भिजून

उरल्यासुरल्याचं मोल असेल तर

मारा हातपाय निमूट नायतर बुडाल होऊन धोंड

कारण काळ, होय! बदलतोय

या लेखक-टीकाकारहो, जाल भाकीत लिहून

डोळे ठेवा सत्ताड, संधी येईल ना फिरून

नि नका खरडू घाईत, फासे फिरतायत अजून

दान पडेल काय कुणा, काय ठाऊक

पाहा अात्ता हरतोय तो नंतर नक्कीच जिंकणार

कारण काळ, होय! बदलतोय

अहो अामदार, खासदार, या ऐका ही साद

उभं ऱ्हाऊन दारात नका अडवू ही वाट

थोपवून धरलंत तर जाल भरडले उगाच

बाहेर पेटलंय ते चांगलंच भडकलंय

त्यानं हादरणार या भिंती नि खिडक्या खळ्ळकन फुटणार

कारण काळ, होय! बदलतोय

तमाम अायाबापांनो ऐका देऊन कान

नि नावं ठेवू नका, नसेल कळत तर उगाच

पोरी-पोरं तुमची तुम्हां जुमानायची नाय

जुनं वळण तुमचं बुरसटतंय

द्यायसारखं नसेल काही तं मं व्हा मागं गुमान

कारण काळ, होय! बदलतोय

न ओलांडायच्या रेघा नि शाप अतोनात

मागे पडलाय तो पहा कसा पळणार जोरात

जसा अाजचा हा अाज उद्या होईल काल

विस्कटत्या घडी फार भराभर

अन् सगळ्यांत पुढला जाईल एकदम मागंच पार

कारण काळ, होय! बदलतोय

#NotInMyName

When these times shall pass

And these constant worries will cease

And when the dawn breaks,

It will not herald blood-soaked skies

At that time, mere regret will not suffice

A customary sorry will be a lip service

You might recall then, or may be not,

How the blood splashed day in, day out

You too had a stain on your fingernail, I swear to Facebook

Remember that, forever,

Whenever blood gives way to more blood

XXX

“He was in D.C. for three days.

He did not even say hello!”

A friend was telling,

“I would have told him, you know

how one might get asked these days

for a passport on random sunny days

You know they had stopped my car?

And did a pat down? It was a while ago

Should I be thankful that I am still alive and just let it go?

The other day I learned someone was arrested

No questions asked

And it was disorderly for him to ask why

Right here around the corner

No, he was not illegal, you know -

It seems that is law and order.

And did you hear about a guy who was shot,

because they thought he was an Arab?

Channels were blasting all day an info session on who is an Arab.

As if to ensure no one else will be mistaken for an Arab in future

Like that was really the point there.”

I sympathized with him,

But asked him if he would have also asked

What happened in Una,

Dadri and Saharanpur,

Mandsaur and Burhanpur

He took me to the side

And said in a hushed voice

“Be careful, there are many Bhakts here”

Huh! But so were you,

What has changed now?

“What can I say, friend,

I don't remember nothing, just my eyes being shut

There has not been a day without spine chills,

now that they have opened.”

Dude, what you can see,

You think others can’t?

In whose name this happens,

You really think they don't understand?

XXX

Let's not bother about progressives,

Call them frogressives and leave them aside

And the same for secular folks,

Call then sickular and leave them aside

Barring this tiny population,

every one else is pretty sensible

They are eagerly awaiting

the promised Ram-Rajya after all

May be you can appeal to them -

“Brethren, this is all for yourselves;

Join this mob, and liberate yourselves.”

Some may join, I won't be surprised

But, I am curios about those who may not join

What would you do to those folks

Those non-complying folks - non-frogressive and non-sickular

Would you hear them once before labeling them anti-national?

Each of them may embody that nameless, great woman -

Valya Koli* was her husband, she was mother to his children

Would those folks tell you what she had told Valya?

Literally, copy, paste, ditto same

At any cost, #NotInMyName

(*Story of how Valya became Valmiki appears at the beginning of the mythological epic Valmiki Ramayana. Valya, a theif and dacoit, once encounters the omnipresent Narada. Narada asks him why he steals and harms innocent people. He says he does that to feed his family and lead them into a prosperous life. Narada suggests that he confess to his family how he earns the living for family and ask them if they would be party to Valya's sins that he has committed while acquiring resources for their living. When asked, Valya's wife flatly refuses to be party to his sins and leaves him. Changed, Valya worships Rama in penance, and ultimately, comes to be known as Valmiki – the creator of a version Ramayana.)

#NotInMyName

जेव्हा सरेल हा काळ एक दिवस

नि दिवसरात्र धाकधूक असणार नाही

रोज तांबडं फुटताना

अाभाळ रक्तानं माखणार नाही,

तेव्हा नुसत्या पश्चात्तापानं

फार काही साधणार नाही

किंवा थुंकीभर सॉरीनं

कुणाचंही भागणार नाही.

तेव्हा आठवेल - न आठवेल

रक्ताचा एकेक थेंब कसकसा उडत होता

फेसबुकची शपथ!

तुमच्या तर्जनीच्या नखावरही एक डाग शाबूत होता

तेवढी त्याची याद राखा

रक्त पुढे वाढवताना

---

“तीन दिवस डिसीला होते

एकदासुद्धा विचारलं नाही"

एक मित्र सांगत होता

“सांगितलं असतं कुठे हल्ली

पासपोर्ट विचारतील कळत नाही

गाडी थांबवून मागे एकदा

त्यांनी माझी पूर्ण झडती घेतली होती

हे सांगायला मी जिवंत अाहे

यात समाधान मानावे का कळत नाही

परवा एकाला त्यांनी म्हणे

विनाचौकशी अटकच केली

छे! छे! बेकायदेशीर नव्हता तो

असं केल्याशिवाय म्हणे सुव्यवस्था असत नाही

कुठेसा म्हणे चक्क एकाला अरब समजून ठार केला

बातम्यांनी मग दिवसभर अरब कोण हा धडा घेतला

खातरीलायकपणे अाता अरब समजून अरबच मारतील

बातम्यांमध्येही हल्ली एकेकदा मुद्दा काय तेच कळत नाही"

म्हटलं, समजते मला घालमेल तुझी

पण हेही विचारलं असतंस काय

उना दादरी सहारणपूर

मंदसौर किंवा बुऱ्हाणपूर

यांचं पुढे झालं काय

बाजूला घेत म्हणला मला,

“हळू जरा, इथे बरेच भक्त अाहेत.”

म्हटलं तूही तसा होतासच की

अाता अगदी उपरती झालीय?

“काय सांगू मित्रा तुला

डोळे गच्च बंद होते, बाकी काही आठवत नाही

भान अालं तेव्हापासून

पोटात ढवळत नाही असा एक दिवस जात नाही"

तुला जे दिसतंय लेका

ते त्यांना काय दिसत नसेल?

ज्यांच्या नावावर चाललंय सगळं

त्यांना काय कळतच नसेल?

---

पुरोगाम्यांचं एक जाऊ द्यात,

फुरोगामी म्हणून सोडून द्या

सेक्युलर असतील कुणी,

तर सिक्युलर म्हणून सोडून द्या

हे टिचभर लोक सोडले तर,

बाकी सगळे सुजाण अाहेत

रामराज्य येणार म्हणून

देव पाण्यात ठेवून अाहेत

"तुमच्यासाठी चाललंय सारं,"

त्यांना अावाहन करून पाहा,

"उद्धार तुमचा व्हावा म्हणून

येऊन झुंडीत सामील व्हा"

होतीलही सामील अनेक, नाही असं मुळीच नाही

कुतूहल अाहे मला, जे सामील होणार नाहीत

त्या न फुरोगामी, न सिक्युलर, न सामील

लोकांचं काय कराल?

राष्ट्रद्रोही ठरवाण्यापूर्वी

बोलायची जर संधी द्याल,

त्या प्रत्येकात असेल कदाचित

एक अनाम थोर बाई

वाल्या कोळी नवरा तिचा

ती त्याच्या पोरांची आई

ते लोक तुम्हाला सांगतील काय?

जे ती वाल्याला म्हणली होती

अगदी कॉपी पेस्ट डिट्टो सेम

वाट्टेल ते झालं तरी,

#NotInMyName

बहार आयी

बहार आयी तो जैसे यक बार

लौट आये हैं फिर अदम से

वो ख़्वाब सारे, शबाब सारे

जो तेरे होटों पे मर मिटे थे

जो मिट के हर बार फिर जिये थे

निखर गये हैं गुलाब सारे

जो तेरी यादों से मुश्कबू हैं

जो तेरे उश्शाक़ का लहू हैं

उबल पड़े हैं अज़ाब सारे

मलाल-ए-अहवाल-ए-दोस्तां भी

ख़ुमार-ए-आग़ोश-ए-महवशां भी

ग़ुबार-ए-ख़ातिर के बाब सारे

तेरे हमारे

सवाल सारे, जवाब सारे

बहार आयी तो खुल गये हैं

नये सिरे से हिसाब सारे

- फ़ैज़ अहमद फ़ैज़
---

मोहोरताना जणू एकवार

फिरून आली आदमकाळची

स्वप्नील सळसळ नवयौवनाची

अधरांवर जी तुझ्या उधळली

मिटून दर वेळी पुन्हा उमलली

फुलून आले गुलाब सारे

तुझ्या स्मृतींचा सुगंध ल्याले

प्रीतीत तुझिया आरक्त झाले

उमळून आल्या सगळ्या व्यथाही

नि मैत्रीमधल्या कटू कथाही

प्रियामिठीची नि ती खुमारी

सचिंत हृदयीची शल्यं सारी

तुझे नि माझे

सवाल सारे, जबाब सारे

मोहोरताना पुन्हा मांडले

नव्या दमाने हिशोब सारे